วันศุกร์ที่ 29 พฤษภาคม 2569 เวลา 09.00 นาฬิกา ณ องค์การบริหารส่วนตำบลสันทะ อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน คณะกรรมการขับเคลื่อนโครงการสมาชิกวุฒิสภาพบประชาชน กลุ่มภาคเหนือ (ตอนบน) นำโดย นายพละวัต ตันศิริ ประธานคณะกรรมการฯ นำสมาชิกวุฒิสภา ประกอบด้วย นายมังกร ศรีเจริญกูล นางกัลยา ใหญ่ประสาน นางวาสนา ยศสอน นายสุทิน แก้วพนา นางสาวมณีรัฐ เขมะวงศ์ และนายธีรศักดิ์ อรัญพิทักษ์ ร่วมหารือกับภาครัฐ ภาคประชาชน ในการนี้ นายทวีศักดิ์ พุ่มมรดก นายอำเภอนาน้อย เป็นผู้แทนหัวหน้าส่วนราชการจังหวัดน่าน เป็นผู้กล่าวต้อนรับคณะ โดยมีหัวหน้าส่วนราชการ ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน เจ้าหน้าที่ ประชาชนในพื้นที่ ร่วมให้ข้อมูล ข้อเสนอแนะ และแนวทางการพัฒนา

ด้านนายพละวัต ตันศิริ ประธานคณะกรรมการฯ ได้กล่าวถึงวัตถุประสงค์การลงพื้นที่และ บทบาทหน้าที่ อำนาจของวุฒิสภา ทั้งในเรื่องการพิจารณากลั่นกรองกฎหมาย การควบคุมการบริหารราชการแผ่นดิน การพิจารณาให้ความเห็นชอบผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรตามรัฐธรรมนูญ ซึ่งคณะกรรมการฯจะได้รับฟังข้อเสนอจากทุกภาคส่วนอย่างรอบด้าน เพื่อนำไปประกอบการพิจารณาการแก้ไขปัญหาตามกลไกของวุฒิสภา ตลอดจนการนำข้อมูลส่งต่อไปยังคณะกรรมาธิการวุฒิสภาที่เกี่ยวข้องในประเด็นต่าง ๆ ทั้งนี้ จากการที่สมาชิกวุฒิสภามาจากกลุ่มอาชีพต่าง ๆ จำนวน 20 กลุ่ม อาทิ กลุ่มอาชีพทำนา ปลูกพืชล้มลุก หรือกลุ่มเกษตรกร กลุ่มผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) กลุ่มผู้ประกอบอุตสาหกรรม กลุ่มข้าราชการ ฯลฯ ประกอบกับการเป็นคนพื้นถิ่นของแต่ละจังหวัด ส่งผลให้มีความเข้าใจปัญหาอย่างลึกซึ้ง

สำหรับประเด็นการหารือในวันนี้ ประกอบด้วย 4 ประเด็นสำคัญ คือ 1) ปัญหาการไม่ได้ใช้ประโยชน์จากสิ่งก่อสร้างที่ส่วนราชการสร้างขึ้น 2) ปัญหาด้านการออกเอกสารสิทธิ์ที่ดินทำกิน ประเภทโฉนดที่ดิน 3) การจัดสรรที่ดินทำกินให้ประชาชน ประเภท คทช. 4) การแก้ไขพระราชบัญญัติป่าไม้ ให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติกระจายอำนาจ โดยผู้นำองค์กรส่วนท้องถิ่น ในพื้นที่ ณ อำเภอนาน้อย ได้สะท้อนปัญหาและข้อเสนอแนะในหลายประเด็นสำคัญ ดังนี้

1) ปัญหาการไม่ได้ใช้ประโยชน์จากสิ่งก่อสร้างที่ส่วนราชการสร้างขึ้น ทั้งที่ชำรุด และอยู่ในระหว่างถ่ายโอนทรัพย์สินตามกฎหมาย จำนวน 5 โครงการ เช่น โครงการก่อสร้างระบบกระจายน้ำด้วยพลังแสงอาทิตย์ สนับสนุนโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงขุนสถาน ระยะที่ 1 ระยะที่ 2 เพื่อให้โครงการดังกล่าวแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำสำหรับอุปโภคบริโภคและภาคการเกษตร โดยเฉพาะพื้นที่สูงที่ประสบปัญหาภัยแล้งเป็นประจำ โครงการอนุรักษ์และฟื้นฟูแหล่งน้ำ สนับสนุนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ โครงการขยายผลโครงการหลวงขุนสถาน ซึ่งมีปัญหาเรื่องระบบสูบน้ำชำรุด

2) ปัญหาด้านการออกเอกสารสิทธิ์ที่ดินทำกิน ประเภทโฉนดที่ดิน ด้วยประชาชนในตำบลสันทะได้ยื่นขอโฉนดที่ดินเดิม เป็นประเภท สค1, สน3 และ นส.3ก. โดยประชาชนได้จ่ายเงินค่าธรรมเนียม และมีเจ้าหน้าที่มารังวัด แต่ยังไม่ได้รับโฉนดที่ดิน และยังไม่ได้รับแจ้งผลการดำเนินการ ส่งผลให้ขาดความมั่นคงในการถือครองที่ดินและเกิดข้อจำกัดในการประกอบอาชีพ โดยเฉพาะพื้นที่เกษตรบนพื้นที่สูงที่ชุมชนอยู่อาศัยมาเป็นเวลานาน

3) การจัดสรรที่ดินทำกินให้ประชาชน ประเภท คทช. โดยตำบลสันทะ ได้สำรวจและจัดทำรายงานแปลงเข้าร่วมโครงการการจัดสรรที่ดินทำกินให้ประชาชนที่ยากจนและไม่มีที่ดินทำกิน ประเภท คทช. มาตั้งแต่ปี 2569 ถึงปัจจุบัน ยังไม่ได้รับอนุญาตจาก คณะกรรมการนโยบายแห่งชาติ (คทช.) แต่อย่างใด จึงขอเสนอให้คณะกรรมการฯ เร่งรัดพิจารณาประสานงานการแก้ไขในเรื่องดังกล่าว

4) การแก้ไขพระราชบัญญัติป่าไม้ ให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติกระจายอำนาจ

สืบเนื่องจากพระราชบัญญัติการกระจายอำนาจ บัญญัติให้ถ่ายโอนภารกิจการป้องกันและดับไฟป่าให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และท้องถิ่นได้รับการถ่ายโอนแล้ว แต่พระราชบัญญัติการกระจายอำนาจ บัญญัติให้การดำเนินการใด ๆ ในพื้นที่ป่า ต้องได้รับอนุญาตตากรมป่าไม้ รวมถึงการป้องกันไฟป่า การทำแนวกันไฟ และการดับไฟป่าด้วย ทำให้องค์กรปกครองส่วนท้อง (อปท) ที่ได้รับการถ่ายโอนไม่สามารถดำเนินการอะไรได้เลยหากไม่ได้รับอนุญาตจากกรมป่าไม้ จึงเสนอขอให้มีการแก้ไขกฎหมายเพื่อปลดล็อกปัญหานี้อย่างเป็นรูปธรรม

สำหรับข้อมูลที่ได้รับจากการลงพื้นที่ครั้งนี้ จะนำเข้าสู่กระบวนการติดตาม เสนอแนะ และผลักดันผ่านกลไกของวุฒิสภา ตลอดจนการประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน สนับสนุนการพัฒนาคุณภาพชีวิต เศรษฐกิจ และสังคมของประชาชนในพื้นที่จังหวัดน่าน ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรมต่อไป