จังหวัดน่านขอชี้แจงต่อพี่น้องประชาชนชาวจังหวัดน่าน กรณีมีการเผยแพร่ข้อมูลจากรายงานสถานการณ์ความอยู่ดีมีสุขของประเทศไทย ประจำปี 2569 ของสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) ซึ่งระบุว่า จังหวัดน่านมีค่าเฉลี่ยปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 อยู่ที่ 37.97 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร สูงที่สุดในบรรดา 77 จังหวัดทั่วประเทศ เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง ดังนี้

ประการแรก ตัวเลขดังกล่าวเป็นข้อมูลค่าเฉลี่ยรายปี ไม่ใช่สถานการณ์ฝุ่นในปัจจุบัน โดยรายงานดัชนีความอยู่ดีมีสุข (TWBI) ปี 2569 ใช้ข้อมูลค่า PM 2.5 ช่วงปีที่ผ่านมา จึงไม่ได้หมายความว่าจังหวัดน่านมีค่าฝุ่นสูงที่สุดทุกวัน หรือมีค่าฝุ่น 37.97 ตลอดปี 2569 ทั้งนี้ ค่าเฉลี่ยดังกล่าวสูงกว่ามาตรฐานเฉลี่ยรายปีของประเทศไทยที่กำหนดไว้ไม่เกิน 15 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร มีทั้งหมด 67 จังหวัด จาก 77 จังหวัด สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาคุณภาพอากาศที่จำเป็นต้องเร่งแก้ไข

ประการที่สอง ปัญหาฝุ่น PM 2.5 ของจังหวัดน่านมีปัจจัยเกี่ยวข้องหลายด้าน ทั้งลักษณะภูมิประเทศที่เป็นภูเขาสลับหุบเขา สภาพอากาศในฤดูแล้งที่เอื้อต่อการสะสมฝุ่น การเกิดไฟป่า การเผาในที่โล่งและพื้นที่เกษตร รวมถึงหมอกควันที่เคลื่อนย้ายมาจากพื้นที่ใกล้เคียงและข้ามพรมแดน โดยเฉพาะช่วงเดือนกุมภาพันธ์–เมษายน ซึ่งเป็นช่วงเสี่ยงต่อปัญหาหมอกควันสะสม

ประการที่สาม รายงานดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าจังหวัดน่านมีคุณภาพชีวิตต่ำที่สุดในประเทศ เนื่องจากดัชนีความอยู่ดีมีสุข (TWBI) ประเมินจาก 22 ตัวชี้วัด ครอบคลุม 5 มิติ ทั้งสุขภาพ สังคมและเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อมและโครงสร้างพื้นฐาน การศึกษา และการมีส่วนร่วมของประชาชน โดยตัวเลข PM2.5 เป็นเพียงหนึ่งในตัวชี้วัดด้านสิ่งแวดล้อมเท่านั้น

ประการที่สี่ จังหวัดน่านตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาและมุ่งมั่นแก้ไขอย่างจริงจัง โดยให้ความสำคัญกับการป้องกันและควบคุมไฟป่า การลดการเผาในที่โล่ง การเฝ้าระวังจุดความร้อน การบังคับใช้กฎหมาย การส่งเสริมการจัดการวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรโดยไม่เผา ตลอดจนการแจ้งเตือนและปกป้องสุขภาพประชาชน ผ่านความร่วมมือของส่วนราชการ อำเภอ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชน และภาคประชาชน เพื่อเตรียมพร้อมรับมือสถานการณ์ไฟป่าและหมอกควันในปี 2570

จังหวัดน่านขอให้พี่น้องประชาชนมั่นใจว่า จังหวัดไม่ได้นิ่งนอนใจต่อปัญหาฝุ่น PM 2.5 และจะนำข้อมูลดังกล่าวมาใช้ประกอบการวางแผนแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ พร้อมขอความร่วมมือทุกภาคส่วนร่วมกันลดและงดการเผาทุกชนิดในช่วงประกาศห้ามเผา ปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด และร่วมกันเฝ้าระวังไฟป่า เพื่อให้จังหวัดน่านมีอากาศที่สะอาด ปลอดภัย และประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน

“ลดเผา ลดฝุ่น ร่วมกันคืนอากาศสะอาดให้เมืองน่าน”